Wosk pszczeli w kosmetyce

Jest produktem, bez którego istnienienie wszystkich pozostałych nie miałoby sensu. Bo i po co komu miód, pierzga i larwy kiedy nie miałoby się gdzie ich trzymać? To także produkt, którego większe lub mniejsze ilości możesz znaleźć w składzie wielu kosmetyków: kremów, maści, pomadek. Wosk pszczeli w kosmetyce zalazł się nie przez przypadek. Dlaczego jest tak cenny? O tym już na chwilę.

Wosk pszczeli – kilka faktów i mitów

Czym jest wosk pszczeli?

Wosk pszczeli jest naturalnym lipidem produkowanym przez pszczoły miodne w gruczołach woskowych, znajdujące się na brzusznej stronie odwłoka. Pszczoła nie od razu po wyjściu z komórki może wytwarzać wosk, ponieważ gruczoły wykształcają sie w pełni dopiero między 12 a 18 dniem życia.

Jak wygląda świeży wosk pszczeli? Jest przezroczystą, bezbarwną cieczą, dopiero w kontakcie z atmosferą na powierzchni odwłoka (jego chitynowych płytek) przyjmuje postać białawych, przezroczystych łusek woskowych. Takie łuski służą właśnie do budowy plastrów i zasklepiania komórek.

Łuski woskowe wytwarzane przez pszczoły
Drobne, przezroczyste łuski to wosk pszczeli w najczystszej postaci.

Ile trwa wytworzenie jednej łuski? Około 38 godzin, później, za pomocą żuwaczek (gdzie dodawana jest wydzielina z gruczołów wargi dolnej) następuje jego dalsza obróbka. Jedna łuska waży około 0,25 mg i ma grubość około 0,5 mm. Czyli, aby wyprodukować 1 kg wosku potrzeba… 4 mln łusek. Trochę dużo.

Z czego zrobiony jest wosk pszczeli? Podstawą są węglowodany z miodu – fruktoza, glukoza i sacharoza. Do wytworzenia 1 kg wosku pszczoły muszą spożyć około 3,5 kg miodu.

Jak pozyskuje się wosk pszczeli?

Wosk pszczeli pozyskuje się przez jego wytapianie z plastrów, odsklepiania komórek i wycinania dzikiej zabudowy (plastrów, wybudowanych poza ramkami z węzą). Do tego celu używa się topiarek: słonecznych, parowych i elektrycznych. Kolejnym etapem jest oczyszczanie wosku, aby usunąć z niego zanieczyszczenia. Wosk pszczeli pierwszej klasy ma jednolitą barwę: od bieli, poprzez jasnożółtą, ciemnożółtą lub zielonkawobrązową. Wosk pszczeli drugiej klasy ma barwę jednolitą lub niejednolitą, od zielonkawej, brązowej, aż do ciemnobrunatnej i szarej z odcieniem oliwkowym, bez białych smug. Nim użyje się wosku do przygotowania węzy, należy go poddać procesowi sterylizacji w autoklawie w temperaturze 121ºC, przy nadciśnieniu 1 atm przez czas 20-30 min. Jest to ważne również dlatego, że pozyskiwany wosk pszczeli ma swoich odbiorców głównie w branży kosmetycznej i farmaceutycznej.

Wosk topi się w temperaturze 63°C, a krzepnie w temperaturze 62°C. Utrata wody z wosku następuje w temperaturze od 95°C do 105°C.

Wosk pszczeli różnej jakości
Na zdjęciu widoczny wosk pszczeli pozyskiwany z różnych miejsc. Najjaśniejszy to przetopione odsklepiny po miodobraniu. Żółtopomarańczowy wosk pozyskaliśmy z przetopienia plastrów z dzikiej zabudowy. Najciemniejszy to wosk otrzymany z przetopienia wycofanych ramek.

Skład wosku pszczelego

Wosk pszczeli zawiera:

  • kwasy organiczne,
  • hydroksykwasy,
  • alkohole dnohydroksylowe i dwuhydroksylowe,
  • estry,
  • węglowodany (lkan hentriakontan stanowi ok. 8-9% wosku pszczelego),
  • kwas palmitynowy,
  • kwas cerotowy,
  • kwas melisowy,
  • kwas cerylowy,
  • kwas mirycylowy,
  • estry kwasu octowego i walerianowego.

Wosk pszczeli w kosmetyce

Właściwości wosku pszczelego:

  • nie wywołuje alergii,
  • tworzy ochronny film na skórze,
  • działa antybiotycznie, przeciwzapalnie, przeciwgrzybiczo,
  • przyspiesza regenerację naskórka,
  • chroni skórę przed utratą wody,
  • działa przeciwutleniająco.

Wosk pszczeli jest bardzo dobrym surowcem bazowym w różnych preparatach, ponieważ:

  • poprawia wiązanie wody w maściach i kremach,
  • zwiększa trwałość preparatów na skórze i ustach,
  • stabilizuje połysk, konsystencję i kolor w pomadkach, błyszczykach i korektorach,
  • może być używany jako środek zagęszczający,
  • wzmacnia właściwości ochronne kremów przeciwsłonecznych,
  • poprawia wygląd i konsystencję kosmetyków (balsamów, kremów itp.),
  • ma właściwości termoprzechowywalne,
  • poprawia efektywność mydeł,
  • dodatek 1-3% umożliwa uzyskanie pożądanego efektu.

Kosmetyki z woskiem pszczelim (przykłady):

  • kremy (8-12%),
  • balsamy,
  • emulsje,
  • kremy do włosów (5-10%),
  • odżywki dwłosów (1-3%)
  • maskary (6-12%),
  • preparaty do depilacji (do 50%),
  • dezodoranty (do 35%),
  • róże (10-15%),
  • cienie do powiek (6-20%).

Kosmetyki z woskiem pszczelim diy

Wosk pszczeli możecie śmiało wykorzystać w domu. Kosmetyki dyi są proste w przygotowaniu, a przy tym macie pełną kontrolę nad tym, co znajduje się w ich składzie.

Sprawdź przepis na domową pomadkę z propolisem i woskiem pszczelim.

Pomadka bez wazeliny

Podsumowanie

Wosk pszczeli w kosmetyce to popularny surowiec bazowy, który doskonale sprawdza się w produktach różnego typu. Choć uzyskanie wosku czystego i poddawanie go sterylizacji w małych pasiekach może być kłopotliwe, coraz częściej także one decydują się na zakup odpowiedniego sprzętu. Dzięki temu udaje się przynajmniej częściowo uniezależnić od zakupu węzy (plastrów z wytłaczanym wzorem komórek) z zewnętrznych źródeł. Z kolei nadmiar dobrej jakości surowca może być sprzedawany konsumentom jako baza pod kosmetyki wytwarzane w domu. Ze względu na szereg właściwości wosku warto zadbać, aby nie marnował się nawet jego gram.

Źródła:

  • Właściwości wosku pszczelego i jego zastosowanie w kosmetyce i kosmetologii, Urszula Goik, Tomasz Goik, Izabela Załęska, Kosmetologia Estetyczna, 2016.
  • Proces pozyskiwania i oczyszczania produktów pszczelich, Paulina Pędziwiatr, Dawid Zawadzki, Bezpieczeńśtwo w inżynierii procesowej, VII studenckie seminarium, Łódź 2017.
  • Produkty pszczele w pielęgnacji skóry, Dominika Kopczyńska, Sylwia Klasik-Ciszewska, Katarzyna Duda-Grychtoł, Medycyna Rodzinna, 2018.
  • Zachowania kobiet w zakresie zastosowania miodu i produktów pszczelich w kosmetyce, Piotr Przybyłowski, Anita Wilczewska, Marketing i Zarządzanie, 2017.
  • wosk pszczeli Wikipedia.

Jedna myśl na temat “Wosk pszczeli w kosmetyce

  • 22 czerwca, 2021 o 8:49 am
    Permalink

    Zrobiłam pomadkę podobną do tej z przepisu, dodałam jeszcze kroplę olejku arganowego i też jest super. Co prawda nie nadaje się na lato bo spływa ale zimą jak najbardziej. Wosk pszczeli już nie raz używałam do aromatyzowania powietrza, bo jest zdecydowanie lepszy niż te wszystkie chemiczne świece. Polecam

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *