Ekosystem – gdzie mieszkają pszczoły?

Jeżeli Twoją pierwszą odpowiedzią było „w ulu” to masz rację, a moje pytanie powinno brzmieć raczej: gdzie żyją pszczoły? Tu odpowiedź mogłaby być inna: w ulach, barciach, dziuplach lub inaczej: na obszarach leśnych, łąkowych lub wśród zabudowań ludzkich. Aby lepiej poznać i zrozumieć te skomplikowane zależności, zacząć warto od struktury bardziej złożonej, jakim jest cały ekosystem. W ten sposób małymi krokami uda nam się zrozumieć (słuszne bądź nie) żądania dotyczące ochrony pszczół oraz ich przyszłości w świecie pełnym człowieka.

Sieć zależności nie do rozplątania – ekosystem

W tę komplikowaną struktura, która działa bez i z (a może pomimo?) pomocą człowieka. Składają się na niego żywe części ekosystemu jak rośliny, zwierzęta czy grzyby oraz czynniki abiotyczne, nieożywione np. klimat i skład chemiczny gleby. W takim ujęciu sama ekologia, jako nauka, zajmuje się organizacją życia na poziomach:

  • planeta,
  • biom,
  • ekosystem,
  • biocenoza,
  • populacja,
  • organizm.
Ekosystem
Na ekosystem w takiej postaci składają się tysiące organizmów żywych, zależnych od siebie nawzajem. Wystarczy jednak gwałtowna zmiana (szybkie osuszenie zbiornika, zatrucie nawozami itp.), aby całość zaczęła obumierać i na przestrzeni kilku miesięcy stała się pustynią.

W przypadku życia pszczół szczególne znaczenie ma badanie pod kątem całych populacji – w skali lokalnej i globalnej. W naturalnym cyklu rozmnażania wszystkie zwierzęta są w stanie podołać większości anomalii przyrodniczych – mają na to wiele pokoleń. Człowiek to z kolei zagrożenie pojawiające się gwałtownie, z którym część organizmów nie jest w stanie sobie poradzić.

Co zagraża pszczołom?

Czynniki abiotyczne mogące zagrażać populacjom wielu owadów (ze szczególnym uwzględnieniem pszczół) to przede wszystkim zwiększona zawartość substancji toksycznych w glebie, powietrzu i wodzie. Nie bez powodu wybrałam właśnie ten – jest on ściśle związany z działalnością człowieka w skali lokalnej oraz globalnej. Ta pierwsza jest bardzo łatwa do dostrzeżenia, o ile mamy odpowiednie narzędzia do jej badania. Drugą można scharakteryzować precyzyjnymi obliczeniami, zbiorami informacji o zagrożeniach radioaktywnym pyłem, zwiększoną ilością zanieczyszczeń powietrza itp. Efekt motyla – anegdota ta wydaje się tu wyjątkowo trafna.

Biotycznymi czynnikami zagrażającymi życiu owadów to warunki występowania, zasoby do wykorzystania i czas – inaczej nisza ekologiczna. Bez większej konkurencji o pożytek, pszczoły mogą szybko powiększać swe rodziny i zwiększać liczbę osobników na coraz większym terenie. Niestety, monokultury (systemy rolnicze stawiające na zagospodarowanie terenu jednym wybranym gatunkiem roślin) skutecznie utrudniają pszczołom przetrwanie. Wielohektarowe powierzchnie obsadzone jednym tylko gatunkiem roślin to pożytek na krótki czas, do kolejnego kwitnienia, które dzieli kilka miesięcy lub cały rok. Również łąki nie zawsze stanowią możliwość do korzystania z różnorodności pożytku, ponieważ regularnie bywają koszone, nim rośliny zdążą zakwitnąć. Taką właśnie sytuację obserwowałam na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy tuż za swoim oknem.

Pszczoła na mniszku lekarskim
Moje pszczoły mieszkają w różowym ulu. Tu akurat owocny wypad na pobliski kwiat mniszka lekarskiego 🙂

Gdzie mieszka pszczoła?

W ulu, w barci, w dziupli. Pszczoły mieszkają tam, gdzie mogą wykorzystać swoją naturalną pracowitość. Czasem, a niestety coraz częściej wymagają pomocy człowieka, który spowodował wiele nieszczęść dla świata owadów i innych organizmów żywych. Przewrotnie to właśnie to zbliżenie do świata stworzonego przez człowieka daje nowe możliwości na poznanie pszczół i skuteczniejszą pomoc w przetrwaniu wszelkich kryzysów.

Jedna myśl na temat “Ekosystem – gdzie mieszkają pszczoły?

  • 17 grudnia, 2017 o 5:28 pm
    Permalink

    Sensowny komentarz 🙂 Prosze o zostawienie go

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *